✍️ جلیل اصغری
سخنگو و عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی معلمان ایران
مقدمه
شوراهای اسلامی شهر و روستا بهعنوان نهادهای مردمی، نقش کلیدی در توسعه پایدار، مدیریت محلی و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا میکنند. این نهادها، پل ارتباطی میان مردم و دستگاههای اجرایی هستند و تصمیمات آنها تأثیر مستقیمی بر زندگی روزمره شهروندان دارد. از اینرو، انتخاب افرادی شایسته، آگاه و متعهد برای عضویت در شوراها، ضرورتی انکارناپذیر است. در این نوشتار، به بررسی مهمترین ویژگیهایی میپردازیم که اعضای شورای اسلامی باید دارا باشند تا بتوانند بهدرستی از عهده مسئولیتهای خود برآیند.۱. سواد و دانش کافی
نخستین و بنیادیترین ویژگی یک عضو شورا، برخورداری از دانش و سواد کافی در حوزههای مرتبط با مدیریت شهری و روستایی است. آشنایی با قوانین و مقررات، توانایی تحلیل مسائل عمرانی، اجتماعی و اقتصادی، و مهارت در برنامهریزی و بودجهریزی، از جمله شاخصههایی هستند که به اعضای شورا امکان میدهند تصمیماتی آگاهانه و مبتنی بر واقعیت اتخاذ کنند. بدون این دانش، امکان نظارت مؤثر بر عملکرد شهرداری یا دهیاری و نیز تدوین برنامههای توسعهای وجود نخواهد داشت.۲. تجربه و تخصص مرتبط
تجربه عملی در حوزههای عمرانی، فرهنگی، اجتماعی یا مدیریتی، پشتوانهای ارزشمند برای اعضای شورا محسوب میشود. چنین تجربهای به آنها کمک میکند تا با چالشهای اجرایی آشنا باشند و در تعامل با نهادهای دولتی و غیردولتی، نقش مؤثری ایفا کنند. تخصص در حوزههایی مانند برنامهریزی شهری، محیط زیست، حقوق عمومی یا مدیریت منابع انسانی نیز میتواند در تصمیمگیریهای راهبردی شورا بسیار مؤثر باشد.۳. تعهد اخلاقی و مسئولیتپذیری
اعضای شورا باید الگوی اخلاقمداری، صداقت و امانتداری باشند. رعایت حقوق مردم، پرهیز از هرگونه سوءاستفاده از موقعیت و منافع شخصی، و پاسخگویی شفاف به شهروندان، از جمله اصولی هستند که اعتماد عمومی را تقویت میکنند. شوراها زمانی میتوانند در ایفای نقش خود موفق باشند که اعضایشان با وجدان کاری و مسئولیتپذیری بالا عمل کنند.۴. روحیه مشارکت و گفتوگو
شورا نهادی جمعی است و موفقیت آن در گرو تعامل سازنده میان اعضا و نیز ارتباط مؤثر با مردم و نهادهای اجرایی است. اعضای شورا باید توانایی شنیدن نظرات مختلف، پذیرش نقد، و ایجاد فضای گفتوگو و تفاهم را داشته باشند. این روحیه مشارکتی، زمینهساز تصمیمگیریهای جامعتر و کارآمدتر خواهد بود.۵. شناخت دقیق از نیازهای محلی
هر منطقه دارای ویژگیها، ظرفیتها و چالشهای خاص خود است. اعضای شورا باید با مسائل محلی آشنا باشند و بتوانند نیازهای واقعی مردم را شناسایی و اولویتبندی کنند. این شناخت، مبنای برنامهریزیهای مؤثر و تخصیص بهینه منابع خواهد بود.۶. قدرت تصمیمگیری و پیگیری امور
تصمیمگیریهای شورا باید مبتنی بر اطلاعات دقیق، تحلیل کارشناسی و در نظر گرفتن منافع عمومی باشد. اعضای شورا باید توانایی اتخاذ تصمیمات مؤثر و پیگیری اجرای آنها را داشته باشند. تعامل فعال با شهرداری یا دهیاری و نظارت مستمر بر اجرای مصوبات، از وظایف کلیدی آنهاست.جمعبندی
در نهایت، میتوان گفت که اعضای شورای اسلامی شهر و روستا باید ترکیبی از تخصص، تجربه، تعهد اخلاقی و ارتباط مردمی را در خود داشته باشند. تنها در این صورت است که شوراها میتوانند بهعنوان بازوی توانمند مردم در مسیر توسعه پایدار، عدالتمحور و مشارکتی آگاهانه و مسئولانه مردم در انتخابات شوراها، گامی مهم در تحقق این هدف است.پایان/ جلیل اصغری
